آزادی از دیدگاه کانت
14 بازدید
محل نشر: نامه مفید » بهار 1380 - شماره 25 (18 صفحه - از 121 تا 138)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
این مقاله بر آن است که آزادی را از دیدگاه یکی از اندیشمندان بزرگ مغرب زمین به نام ایمانوئل کانت((Immanuel kant که تأثیر بسزایی در اندیشه متفکران بعد از خود داشته، مورد بحث و بررسی قرار دهد. قبل از پرداختن به مسأله اصلی، مقدماتی را مطرح کرده‏ایم که عبارتند از: 1- نظریات مختلف راجع به آزادی انسان بویژه در شکل علمی آن یعنی: جبرگرایی شدید، جبرگرایی معتدل، اختیارگرایی 2- تعاریف مختلف آزادی. سپس آزادی از دیدگاه کانت در حوزه عقل نظری و عملی مورد بحث واقع شده است. او بر آن است که مسأله آزادی در حوزه عقل نظری یکی از تعارضات عقل محض و به تعبیری از مسائل جدلی الطرفین می‏باشد. اما کانت نظریه اساسی خود را در باب آزادی در حوزه عقل عملی مطرح می‏کند و امر اخلاقی را که در صورت بندی خودمختاری اراده جلوه می‏کند به این صورت مطرح می‏کرده است: چنان عمل کن که اراده بتواند در عین حال به واسطه دستور اراده خود را واضع قانون عام بداند. کانت این اصل را خودمختاری اراده (autonomy) می‏نامد که در مقابل دگر آیینی (heteronomy) است، که از بیرون یا توسط غیر وضع می‏شود. در ادامه مسائل مختلف پیرامون این اصل یعنی آزادی و ضرورت طبیعی، مفهوم ایجابی آزادی، انواع دگر آیینی و پیش فرض بودن آزادی به عنوان صفت اراده همه موجودات عقلانی، مورد بحث واقع شده است. کانت از بحث آزادی اراده نتایجی می‏گیرد که به سختی قابل قبول است زیرا معتقد است تنها قوانینی که ساخته بشر است با آزادی انسان سازگاری دارد. در آخر نیز دیدگاه اسلام را در این مساله مطرح کرده‏ایم.
آدرس اینترنتی